Oost-Brabant – Proeverij Zuid-Afrika – 14 maart 2024

Deze proeverij is samengesteld en gepresenteerd door Peter. Proefnotities door Agnes (schuingedrukt), foto’s dankzij Cor en ik (Rein) heb alles zo’n beetje samengesteld.

Wijnhuis Tokara

Gelegen aan de waterscheiding tussen 2 valleien aan de voet van de machtige Simonsberg bij de Sir Lawry’s pass aan de Helshoogte road in Stellenbosch (Banghoek Vallei, Elgin) aan de weg D310 naar Franschhoek op een hoogte van 350 tot 550 m.

Bodem: diepe, rijke geërodeerde granietbodem met verweerde zandsteen, goed voor aroma en houdbaarheid van onze wijnen.

Klimaat: vrij koel door de hoge ligging en zeewind.

Wijnboerderijen iets ten noordoosten van Stellenbosch nabij Tokara en Kanonkop met de imposante Simonsberg op de achtergrond.

Zes wijnen die wij vanavond proeven komen uit dit gebied vandaan (4x Tokara en 2x Kanonkop).


1) Tokara Sauvignon Blanc 2023, WO Western Cape Alc 13,5% (WO = Wine of Origin)

De geur is iets groen grassig, de smaak appel citrus peer, limoen, matig in zuren. Waardering: 15,0 (14-17)

2) Kleine Zalze Chenin Blanc V.S. 2022, barrel fermented, WO Stellenbosch Alc 13,5%

Dit wijnhuis ligt aan de zuidkant in Stellenbosch en ook hier kan je gezellig hun mooie wijnen proeven. Vandaag hebben we gekozen voor het meest geteelde en typische Z-Afrikaanse druivenras welke ze hier “Steen” noemen: De Chenin-blanc druif.
Maar we proeven wel een bijzondere cuvée daarvan: een Vineyard Selection (V.S.) uit 2022 welke ook nog eens bijzonder gelagerd is.

De druiven voor deze wijn zijn afkomstig van geselecteerde “Bush Vine” wijngaarden in Stellenbosch. De gemiddelde leeftijd van deze wijnstokken is 35 jaar en de meeste worden geplant op verweerde granietbodems. De druiven werden ’s morgens vroeg met de hand geplukt en onmiddellijk in tanks geplet. Er wordt uitgebreid (24 uur) schilcontact gemaakt om alle Chenin-smaken te extraheren om een goede structuur in de uiteindelijke wijn te garanderen met slechts een zeer kleine portie “hele bos” geperst. Alleen het vrij uitlopende sap werd gebruikt en bezonk gedurende 1 dag voordat het werd geïnoculeerd met geselecteerde giststammen. Het sap werd in vaten en terracotta amfora gefermenteerd. Er werden geen nieuwe vaten gebruikt om ervoor te zorgen dat de unieke karakters van de specifieke terroirs in de wijn behouden bleven. Na de gisting werd de wijn nog 7 maanden op de primaire droesem gerijpt voordat hij werd gefilterd en klaargemaakt voor botteling.

De geur lijkt wat asperge -achtig, smaak is vol en krachtig; zoet in aanzet, dan meer doordringen van zuren en klein bittertje, vrij lange afdronk. Waardering erg wisselend (12-17) maar gemiddeld 15,5

3. Tokara Chardonnay Reserve 2022, WO Stellenbosch. Alc 14%

Deze 100% Chardonnay is gemaakt van druiven die worden geteeld op Tokara’s boerderij in Stellenbosch op de hellingen van het Simonsberg-gebergte. De bodems zijn allemaal van verweerd graniet met verschillende niveaus van zandsteenkeien in het profiel. Het is een diepe kleirijke bodem, met grindachtige elementen. De hellingen variëren tussen zuidoost en noordwest op een hoogte tussen 300 en 360 m boven zeeniveau. De opbrengst van de wijnstokken bedroeg tussen de 6 en 7 ton per hectare. De druiven zijn tussen 12 en 23 februari met de hand geplukt bij optimale smaakrijpheid met suikers tussen 22 en 23,4 graden Brix en 6,1 tot 8,4 g/l zuur. De druiven werden ontsteeld, geplet en geperst in roestvrijstalen tanks om ’s nachts te bezinken of als hele tros geperst na een nacht in de koelcel bezinken en vervolgens overhevelen. Alleen het vrije uitloopsap van de beste persingen wordt gebruikt voor de Reserve Collection Chardonnay. Het sap van deze partijen werd vervolgens geklaard en naar het vat geleid voor fermentatie met geselecteerde gist. Na de gisting werd de wijn nog 9 maanden op de droesem gelaten onder regelmatig roeren van de droesem. 70% van de vaten mocht de malolactische gisting ondergaan. De vaten waren allemaal strak nerf Frans eiken 228 liter waarvan 28% nieuw was, de rest waren 2e en 3e vulling vaten. De wijn is in december 2022 gebotteld. Er werden 35.566 flessen geproduceerd.

Volle geur, tropisch fruit. Dit komt terug in de smaak met herkenbaar hout dat niet overheerst, iets ziltigheid en lange afdronk. Waardering  gemiddeld 15 (13-17)

4. Tokara Directors Reserve 2020, blend v Sauvignon Blanc en Semillon (72%/28%), WO Stellenbosch Alc. 13,5%

Dit is een blend van 72% Sauvignon blanc en 28% Semillon. Deze werd gemaakt van druiven die werden geteeld op de hoogste hellingen van Tokara’s landgoed in Stellenbosch. De bodems zijn gevormd uit verweerd graniet met alluviale zandsteen met een hoge fractie grind en brokkelig graniet. De wijngaarden zijn Zuid- en Zuid-West georiënteerd, variërend van 360 tot 540 meter boven zeeniveau. De opbrengst van de wijnstokken bedroeg tussen de 7 en 8,0 ton per hectare. De druiven werden met de hand geplukt bij optimale smaakrijpheid met suikers tussen 22,5 en 23,5 brix en zuren van 6 g/l tot 8,5 g/l.
WIJNBEREIDING: De druiven werden ontsteeld en gekneusd en onmiddellijk geperst in onze rvs pers. Het perssap en het vrije uitloopsap werden gescheiden gehouden en ’s nachts bezonken, voordat het schone sap werd verpompt. In deze wijn wordt alleen het vrije uitloopsap van de beste partijen gebruikt. Het sap werd vervolgens naar vaten van 400 liter gestuurd voor fermentatie. Alle vaten waren van Frans eikenhout, waarvan 25 % nieuw was. Na de gisting werden de vaten bijgevuld en 9 maanden op de droesem gelaten onder regelmatig roeren van de droesem. De wijn werd in november gemengd, gestabiliseerd, gefilterd en kort daarna gebotteld. De wijn heeft in totaal 9 maanden op vat gelegen. Er werden 11.210 flessen geproduceerd.

In de geur buxus en wat groene paprika, iets hout. De smaak is vol met stevige zuren, bittertje,  brioche, ananas, citrus; lange afdronk. Waardering 16, wel weer met veel spreiding, 13-18!

De zaal was best wel verdeeld over deze 4 witte wijnen, ene helft had voorkeur voor de 2 eerste wijnen, andere helft juist voor de 2 laatste wijnen. Dit verklaart wellicht ook de grote spreiding in onze punten-waardering.

5. Tokara Syrah 2020, WO Western Cape Alc. 14%

De druiven voor deze wijn komen uit de districten Stellenbosch en Durbanville.
De wijngaarden opbrengst bedroeg tussen 8 en 12 ton/ha. De druiven werden met de hand geplukt bij optimale rijpheid met suikers tussen 22 en 24,5 graden Brix en zuren variërend van 4,5 tot 7,5 g/l.

WIJNBEREIDING: Eerst worden de rvs-fermentatievaten en houten foedres met de hand geladen met 25% hele trossen voordat de resterende capaciteit van de tank wordt gevuld met ontsteeld en gekneusd fruit. De druiven worden koud geweekt totdat de gisting spontaan begint. Ze werden gefermenteerd in roestvrijstalen en houten rechtopstaande foudres. Overpompen en onderdompelen van de hoed werd twee keer per dag geïmplementeerd voor extractie totdat de fermentatie was voltooid. De tanks kregen in sommige gevallen maceratie na de gisting, afhankelijk van de tannineontwikkeling. De wijnen werden op vat gezet voor malolactische gisting, waarna ze werden geklaard, gezwaveld en teruggebracht naar het vat voor verdere rijping. De wijnen brengen in totaal tien maanden door in vaten, waarvan 10% nieuwe Franse barriques zijn en de rest 2e tot 5e vulling barriques. Daarna worden de batches gemengd en vervolgens nog 6 maanden in roestvrij staal bewaard voordat ze worden gefilterd en gebotteld. De wijn is in mei 2021 gebotteld. Er werden 70.277 flessen geproduceerd.

Geurt naar rood fruit, kersen, en iets ceder. De smaak is fruit gedomineerd, met milde tannines en zuren, doet denken aan een Beaujolais. Waardering 14 (13-16)

6. Kanonkop Kadette (cape blend) 2021: Cabernet Sauvignon, Merlot en Pinotage. WO Stellenbosch. Alc. 14%

WIJNMAKER Abrie Beeslaar SAMENSTELLING: 39% Pinotage, 30% Cabernet Sauvignon, 27% Merlot, 3% Cabernet Franc, 1% Petit Verdot HERKOMST: Stellenbosch. LEEFTIJD VAN DE WIJNSTOKKEN: 5 tot 30 jaar.
BODEMTYPE: Ontbonden graniet en kalksteen. OPBRENGST: 7 ton per hectare RIJPINGSPOTENTIEEL: 5 tot 7 jaar. PRODUCTIEVOLUME: 170. 000 kisten (6 x 750ml).

WIJNBEREIDING: De gisting vond plaats in open betonnen gistingsvaten bij 280C. De drijvende schillen werden tijdens de gisting om de 2 uur machinaal gestanst. Het sap werd na 3 – 5 dagen van de schil getrokken. Na de malolactische gisting werd de wijn 12 maanden gerijpt in 2e en 3e vulling 225L Franse Nevers eikenhouten vaten.

De geur is wat muffig, mogelijk door de pinotage. De smaak is  soepel, donker fruit, kersen, kruidig, met zachte tannines en zuren. Waardering gevarieerd, gemiddeld 14,6 (12-17)

7. De Grendel Pinotage 2021, Amandelboord, Cape of Good Hope, WO Durbanville. Alc. 13,5%

De Grendel dateert uit 1720 waar de familie Graaff al vijf generaties woont. Wijn maken is bij De Grendel een zorgvuldig evenwicht tussen wetenschap en kunst. Keldermeester Charles Hopkins houdt sinds de eerste oogst al meer dan 10 jaar toezicht op de wijnproductie van De Grendel. Door de zorgvuldige verzorging van de wijngaarden kunnen de druiven hun onderscheidende karakter en de omgeving waarin ze worden verbouwd, tot uitdrukking brengen.

De fam. Graaff stond bekend om zijn sociale engagement op “de Grendel” aan de voet van de Tijgerberg in district Durbanville aan de weg naar Stellenbosch en Paarl.

”Pinotage is the juice extracted from women’s tongues and lion’s hearts. After drinking a sufficient quantity, one can talk forever and fight the devil.”
– Jon Riordan

Maar ook: Een typisch Zuid-Afrikaans druivenras, ontstaan uit de kruising van Pinot-noir met Cinsault.

Wijnbouw: De Pinotage-wijngaarden zijn geplant in goed gedraineerde blauwe, gebroken leisteen op 250 meter boven de zeespiegel op de westelijke helling van de Tygerberg op 7 kilometer van en in het zicht van de Atlantische Oceaan. Opbrengst: 7 tot 8 ton per hectare op. Vinificatie: Druiven werden vlak voor zonsopgang met de hand geplukt, vervolgens geplet en open gefermenteerd terwijl ze vier keer per dag pneumatische punchdowns ondergingen. De wijn werd in een mand geperst en overgebracht naar tanks voor malolactische gisting. Na voltooiing van MLF werd de wijn geklaard en overgebracht naar vaten van 225 liter om 12 maanden te rijpen in een combinatie van Frans en Amerikaans eikenhout, waarvan 12% nieuw eikenhout was.
Probeer deze wijn eens met traditionele Zuid-Afrikaanse gerechten zoals braaivleis (BBQ), wildstoofpot, Kaap-Maleise bobotie (een ovenschotel van gekruid gehakt en gedroogde abrikozen gegarneerd met een eiervla),  biltong (beef jerky) en stamp met bonen. Non-conformisten kunnen Pinotage met sushi proberen, vooral sashimi met ingelegde gember en sojasaus als aanvulling op de pittige en umami-smaken van de wijn.

De geur is vooral kruidig met zwart fruit, in smaak komt dit terug met matige zachte tannines en stevige zuren, medium body. Waardering 15

8. Kanonkop Cabernet Sauvignon 2019, Estate Wine. WO Simonsberg Stellenbosch. Alc. 14%

HET PARADEPAARDJE van KANONKOP

De Kanonkop Cabernet Sauvignon rijpt twee jaar op Franse eikenhouten vaten. Dan smaakt de wijn stevig naar pure bramen en vol van fruit. Maar ook mokka, chocola, thee en specerijen. Hoe toepasselijk voor deze wijn! Het Zuid-Afrikaanse wijnhuis Kanonkop Estate is gelegen op de hellingen van de Simonsberg in Stellenbosch. Het wijnhuis is vernoemd naar een heuvel (‘kop’ in het Afrikaans) van waaraf in de 17e eeuw een kanon werd afgeschoten als er een VOC-schip in de buurt van Kaapstad voer. Het teken voor de lokale boeren om naar de stad te gaan en het schip te bevoorraden. Met name de beste wijnen van Kanonkop worden gezien als de Premier Cru wijnen van Zuid-Afrika. Het domein werd gekocht door de Zuid-Afrikaanse oud-politicus Jacobus Wilhelmus Sauer. Tegenwoordig is het bedrijf nog altijd in handen van zijn nazaten. Inmiddels de vierde generatie van deze familie.

WIJNMAKER: Abrie Beeslaar SAMENSTELLING: 100% Cabernet Sauvignon HERKOMST: Simonsberg, Stellenbosch. WIJNSTOKKEN: gemiddeld 30 jaar. BODEMTYPE: Verweerd graniet en zandsteen. OPBRENGST: 4 ton per hectare. RIJPINGSPOTENTIEEL: 10 tot 15 jaar na oogst. PRODUCTIEVOLUME: 12 000 kisten (a 6 x 750ml). FOOD PAIRING: Alle soorten biefstuk | Langzaam gegaard hertenvlees | Gestoofde runderribbetjes | Rozemarijn lamsschenkels | Gerijpte harde kazen.

Neus aanvankelijk wat gesloten, cederhout. Smaak: vanille, cassis, zwart fruit. Krachtig met milde tannines en zuren.
Waardering 17 punten (15-18)

Opmerking Agnes: Voor mijzelf vond ik de Tokara Directors Reserve opvallend aangenaam, maar ook de Pinotage en natuurlijk de Cabernet sauvignon. Alle wijnen waren goed, al met al een prima proeverij, dank je wel Peter Derks!

Opmerking Rein: Voor mij sprong bij wit de Chenin Blanc er boven uit. Blijkbaar te lang geleden dat ik nog Steen geproefd heb. Bij rood de Kanonkop CS 2019, heerlijk! Peter: bedankt voor deze informatieve en interessante proeverij!

Nog enkele foto’s

Scroll naar boven